Μετάβαση στο περιεχόμενο
ECRtest

Ερωτηματολόγιο ECR-R: πώς μετρά το άγχος και την αποφυγή

Το ECR-R μετρά το στυλ προσκόλλησης των ενηλίκων σε δύο υποκλίμακες: το άγχος στις κοντινές σχέσεις και την αποφυγή της εγγύτητας. Το δημοσίευσαν οι R. Chris Fraley, Niels G. Waller και Kelly A. Brennan το 2000, και από τότε είναι ένα από τα βασικά εργαλεία της έρευνας για τις σχέσεις.

Από τη συντακτική ομάδα του ECRtest · Ενημέρωση: 16 Νοεμβρίου 2026 · 11 λεπτά ανάγνωσης

Η ουσία

  • 36 δηλώσεις: 18 για το άγχος στις κοντινές σχέσεις και 18 για την αποφυγή της εγγύτητας.
  • Απαντάς από 1 έως 7, και η τιμή κάθε υποκλίμακας είναι ένας απλός μέσος όρος.
  • Οι νόρμες του Fraley προέρχονται από ένα διαδικτυακό δείγμα τουλάχιστον 17.000 ατόμων.
  • Το δεύτερο μέρος του τεστ μας, το ECR-RS, ρωτά για συγκεκριμένα πρόσωπα της ζωής σου.

Τι είναι το ECR-R και από πού προέρχεται

Το ECR-R (Experiences in Close Relationships-Revised, δηλαδή «Εμπειρίες στις κοντινές σχέσεις, αναθεωρημένο») είναι ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς: σημειώνεις πόσο σε περιγράφουν δηλώσεις για τις κοντινές σχέσεις. Το παρουσίασαν οι R. Chris Fraley, Niels G. Waller και Kelly A. Brennan σε ένα άρθρο του 2000 (Fraley κ.ά., 2000). Ο πρώτος συγγραφέας, ο Chris Fraley, διατηρεί μια σελίδα για το ερωτηματολόγιο με τις δηλώσεις, το κλειδί βαθμολόγησης και τις νόρμες.

Ο προκάτοχός του, το ECR, κυκλοφόρησε το 1998. Οι Brennan, Clark και Shaver συγκέντρωσαν 323 δηλώσεις από τα ερωτηματολόγια προσκόλλησης της εποχής και έδειξαν ότι πίσω τους βρίσκονται δύο ξεχωριστές διαστάσεις: το άγχος στις κοντινές σχέσεις και η αποφυγή της εγγύτητας (Brennan κ.ά., 1998). Δύο χρόνια αργότερα ο Fraley και οι συνεργάτες του ξαναδιάλεξαν τις δηλώσεις με τη θεωρία απόκρισης στο ερώτημα (Item Response Theory, IRT), ώστε οι υποκλίμακες να ξεχωρίζουν τους ανθρώπους με μεγαλύτερη ακρίβεια. Από εκεί και το R: revised, δηλαδή αναθεωρημένο.

Η κεντρική ιδέα και των δύο ερωτηματολογίων είναι ότι το στυλ προσκόλλησης ενός ενήλικα είναι ένα σημείο σε δύο άξονες και όχι μια ετικέτα. Αργότερα η ιδέα ελέγχθηκε ευθέως: μια ταξομετρική ανάλυση σε δύο μεγάλα δείγματα κατέληξε ότι τα στυλ προσκόλλησης των ενηλίκων συμπεριφέρονται σαν συνεχείς διαστάσεις και όχι σαν χωριστοί τύποι (Fraley κ.ά., 2015).

Πώς είναι φτιαγμένο το ερωτηματολόγιο

Οι δηλώσεις μοιράζονται εξίσου στις δύο υποκλίμακες, που στην έρευνα λέγονται «άγχος προσκόλλησης» και «αποφυγή προσκόλλησης». Οι 18 αφορούν το άγχος. Εδώ άγχος σημαίνει την ανησυχία ότι ένα κοντινό σου πρόσωπο θα απομακρυνθεί, θα σε αγαπά λιγότερο ή θα σε αφήσει. Δεν μετρά το άγχος γενικά και δεν είναι διάγνωση. Οι άλλες 18 αφορούν την αποφυγή της εγγύτητας: πόσο σε δυσκολεύει η πολλή εγγύτητα και πόσο κρατάς απόσταση, ακόμη κι όταν χρειάζεται να στηριχτείς σε άλλους. Σε κάθε δήλωση απαντάς από 1, «Διαφωνώ απόλυτα», έως 7, «Συμφωνώ απόλυτα».

Οι υποκλίμακες του ECR-R

Οι υποκλίμακες του ECR-R
ΥποκλίμακαΔηλώσειςΑντίστροφη διατύπωσηΤι καλύπτει
Άγχος189, 11φόβος να χαθεί η εγγύτητα και η αγάπη
Αποφυγή1820, 22, 26-31, 33-36δυσκολία με την εγγύτητα και τη στήριξη σε άλλους

Οι αριθμοί των δηλώσεων ακολουθούν την αρχική σειρά στη σελίδα του Fraley. Στην έρευνα, όπως και στο τεστ μας, οι δηλώσεις εμφανίζονται ανακατεμένες.

Μερικές δηλώσεις έχουν αντίστροφη διατύπωση, οπότε όταν συμφωνείς με αυτές, η τιμή πέφτει αντί να ανεβαίνει. Είναι μια συνηθισμένη άμυνα απέναντι στην τάση να συμφωνεί κανείς με όλα, και επιπλέον βοηθά να φανούν οι απρόσεκτες απαντήσεις. Οι δηλώσεις αφορούν τις ερωτικές σχέσεις γενικά, οπότε μπορείς να συμπληρώσεις το ερωτηματολόγιο και χωρίς να είσαι σε σχέση τώρα: απαντάς με βάση τις προηγούμενες εμπειρίες σου και το πώς νιώθεις συνήθως.

Βαθμολόγηση: πώς υπολογίζονται οι τιμές

Το κλειδί βαθμολόγησης είναι τόσο απλό που μπορείς να το ελέγξεις και με το χέρι. Στο τέλος βγαίνουν δύο αριθμοί, ένας για κάθε υποκλίμακα.

  1. Στις δηλώσεις με αντίστροφη διατύπωση η βαθμολογία αντιστρέφεται: το 1 γίνεται 7, το 2 γίνεται 6 και ούτω καθεξής. Με άλλα λόγια, η απάντηση αφαιρείται από το 8.
  2. Η τιμή στο άγχος είναι ο μέσος όρος όλων των απαντήσεων της πρώτης υποκλίμακας και πέφτει ανάμεσα στο 1 και στο 7.
  3. Η τιμή στην αποφυγή υπολογίζεται με τον ίδιο τρόπο από τη δεύτερη υποκλίμακα.
  4. Συνολική τιμή δεν υπάρχει: οι δύο υποκλίμακες βαθμολογούνται χωριστά και δεν προστίθενται ποτέ.

Για παράδειγμα, αν απάντησες 6 σε μια δήλωση με αντίστροφη διατύπωση, μετράει ως 2. Αν μετά την αντιστροφή οι απαντήσεις σου στο άγχος έχουν μέσο όρο 3,8, αυτή είναι η τιμή σου στο άγχος. Από τις 5 Ιουνίου 2013 η σελίδα του Fraley έχει μια διόρθωση στο κλειδί: η δήλωση 21 δεν αντιστρέφεται, ενώ οι δηλώσεις 22 και 36 αντιστρέφονται. Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν ακόμη αντίγραφα με το παλιό κλειδί, γι’ αυτό διαφορετικοί ιστότοποι βγάζουν μερικές φορές άλλες τιμές για τις ίδιες απαντήσεις. Εμείς χρησιμοποιούμε το διορθωμένο κλειδί.

ΑγχώδεςΦοβικό-αποφευκτικόΑσφαλέςΑποφευκτικό

Συμπλήρωσε το ECR-R εδώ

72 δηλώσεις, 10-15 λεπτά, με τιμές και εκατοστημόρια αμέσως στη σελίδα.

Κάνε το τεστ
  • 72 δηλώσεις
  • 10-15 λεπτά
  • χωρίς εγγραφή

Νόρμες και εκατοστημόρια

Μια τιμή από μόνη της λέει λίγα: χρειάζεται κάτι για να συγκριθεί. Ο Fraley δημοσίευσε τους μέσους όρους του διαδικτυακού του δείγματος από τις αρχές της δεκαετίας του 2000: τουλάχιστον 17.000 άτομα, 73% γυναίκες, με μέση ηλικία τα 27 χρόνια. Ο ίδιος συστήνει να χρησιμοποιούνται αυτές οι νόρμες με κάποια επιφύλαξη, επειδή το δείγμα δεν είναι αντιπροσωπευτικό.

Νόρμες του ECR-R από το δείγμα του Fraley

Νόρμες του ECR-R από το δείγμα του Fraley
ΥποκλίμακαΜέσος όροςΤυπική απόκλιση
Άγχος3,561,12
Αποφυγή2,921,19

Οι δύο υποκλίμακες συνδέονται μεταξύ τους: συσχέτιση 0,40. Ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες οι μέσοι όροι σχεδόν δεν διαφέρουν.

Το εκατοστημόριο λέει τι ποσοστό του δείγματος των νορμών είχε τιμή χαμηλότερη από τη δική σου. Για το ECR-R το υπολογίζουμε από μια κανονική κατανομή με αυτούς τους μέσους όρους και αυτές τις τυπικές αποκλίσεις. Αν δηλώσεις την ηλικία σου, το αποτέλεσμα δείχνει και μια δεύτερη σύγκριση, με συνομηλίκους σου, βάσει ενός τύπου που δημοσιεύει επίσης ο Fraley. Η κατανομή της αποφυγής έχει μάλλον μια μικρή ουρά προς τα δεξιά, οπότε στην κορυφή τα εκατοστημόρια βγαίνουν λίγο φουσκωμένα.

Οι νόρμες προέρχονται κυρίως από αγγλόφωνους συμμετέχοντες. Σε μια έρευνα σε 62 πολιτισμικές περιοχές, το αγχώδες στυλ προσκόλλησης (λέγεται και αμφιθυμικό) ήταν πιο συχνό στην Ανατολική Ασία (Schmitt κ.ά., 2004), οπότε η σύγκριση με ένα κυρίως αμερικανικό δείγμα μετατοπίζει τα αποτελέσματα σε ορισμένες γλώσσες. Όταν συγκεντρώσουμε αρκετά δικά μας δεδομένα, θα μπορέσουμε να υπολογίσουμε νόρμες για κάθε γλώσσα χωριστά.

Πώς δύο άξονες γίνονται τέσσερα στυλ

Για την έρευνα ο Fraley συμβουλεύει να μη χωρίζονται οι άνθρωποι σε τύπους και να χρησιμοποιούνται οι δύο τιμές. Για να εξηγηθεί όμως ένα αποτέλεσμα σε ένα συγκεκριμένο άτομο, μια ετικέτα βοηθά, και αν χρειαστεί χωρισμός σε ομάδες, προτείνει να κόβεται κάθε υποκλίμακα στη διάμεσο. Εμείς κόβουμε εκεί όπου βρίσκεται στις νόρμες ο μέσος όρος κάθε υποκλίμακας: σε μια κανονική κατανομή ο μέσος όρος και η διάμεσος συμπίπτουν.

Αν η απόσταση του σημείου από κάποιο όριο είναι κάτω από το τέταρτο μιας τυπικής απόκλισης, στο αποτέλεσμα εμφανίζονται και τα γειτονικά στυλ. Με αυτόν τον χωρισμό περίπου 32% των ανθρώπων βγαίνουν με ασφαλές στυλ, 18% με αγχώδες, 19% με αποφευκτικό και 31% με φοβικό-αποφευκτικό. Τα δημοφιλή άρθρα γράφουν ότι το ασφαλές στυλ το έχουν περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους. Αυτοί οι αριθμοί προέρχονται από έρευνες με λίγες έτοιμες περιγραφές, από τις οποίες κάθε άτομο κρατούσε μία, και όχι από τον χωρισμό δύο υποκλιμάκων, γι’ αυτό διαφέρουν. Πώς λειτουργούν τα τέσσερα στυλ και η ενδιάμεση ζώνη, το εξηγούμε σε χωριστή επισκόπηση.

Το ECR-RS: σχέσεις με συγκεκριμένα πρόσωπα

Το ECR-R ρωτά για τις ερωτικές σχέσεις γενικά. Μια νεότερη εκδοχή του, το ECR-RS, έχει 9 σύντομες δηλώσεις για μία συγκεκριμένη σχέση: με τη μητέρα σου, τον πατέρα σου, το ταίρι σου ή την πιο στενή σου φιλία, και στις μεταγενέστερες εκδοχές και για τις κοντινές σχέσεις γενικά (Fraley κ.ά., 2011). Έξι δηλώσεις αφορούν την αποφυγή, οι τέσσερις πρώτες με αντίστροφη διατύπωση, και τρεις αφορούν το άγχος.

Το τεστ μας έχει 72 δηλώσεις: τις 36 του ECR-R και τέσσερα μέρη του ECR-RS (κοντινές σχέσεις γενικά, μητέρα, πατέρας, φιλία). Μέρος για ερωτικό σύντροφο δεν υπάρχει, επειδή σχεδόν όλες οι δηλώσεις του ECR-RS για αυτή τη σχέση αντιστοιχούν σε δηλώσεις του ECR-R. Το σημείο «Σύντροφος» το υπολογίζουμε από τις 9 αντίστοιχες δηλώσεις του ECR-R, άρα είναι μια προσέγγιση.

Οι νόρμες για κάθε σχέση προέρχονται από μια έρευνα όπου δύο διαδικτυακά δείγματα με 2.399 και 2.300 άτομα απάντησαν για όλες αυτές τις σχέσεις, μία μία (Fraley κ.ά., 2015). Οι κατανομές εκεί είναι εμφανώς ασύμμετρες: πολλά άτομα δίνουν για τη μητέρα τους τις χαμηλότερες δυνατές απαντήσεις στο άγχος. Γι’ αυτό υπολογίζουμε τα εκατοστημόρια των σχέσεων με ένα ασύμμετρο μοντέλο, και στα άκρα της κλίμακας είναι κατά προσέγγιση.

Πόσο αξιόπιστο είναι το ερωτηματολόγιο

Η εσωτερική συνέπεια είναι υψηλή και στις δύο υποκλίμακες, με άλφα 0,90 ή παραπάνω. Και η σταθερότητα αντέχει: όταν οι συμμετέχοντες ξανασυμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο ύστερα από τρεις και έξι εβδομάδες, οι λανθάνουσες τιμές μοιράζονταν το 85% και το 86% της διακύμανσής τους (Sibley και Liu, 2004, Sibley κ.ά., 2005). Αξιόπιστο είναι και το ECR-RS, με άλφα από 0,81 έως 0,92 στις διάφορες σχέσεις στην έρευνα του 2015 (Fraley κ.ά., 2015).

Υπάρχουν και περιορισμοί. Η ανάλυση με τη θεωρία απόκρισης δείχνει ότι το ερωτηματολόγιο είναι πιο ακριβές για άτομα με έντονο άγχος ή έντονη αποφυγή και λιγότερο ακριβές στο χαμηλό άκρο, κοντά στη γωνία του ασφαλούς στυλ. Ακόμη, το ECR-R αποτυπώνει την εικόνα που έχουν οι συμμετέχοντες για τις σχέσεις τους. Συνδέεται μόνο αδύναμα με τη Συνέντευξη Προσκόλλησης Ενηλίκων (Adult Attachment Interview, AAI), που αξιολογεί πώς μιλά ένα άτομο για την παιδική του ηλικία: η συσχέτιση είναι γύρω στο 0,09 (Roisman κ.ά., 2007). Είναι δύο διαφορετικές ματιές στο ίδιο φαινόμενο, και καμία από τις δύο δεν είναι διάγνωση.

Σύντομες εκδοχές και η δική μας μετάφραση

Η πιο γνωστή σύντομη εκδοχή, το ECR-S με 12 δηλώσεις, φτιάχτηκε από το αρχικό ECR του 1998 και όχι από το ECR-R (Wei κ.ά., 2007). Μόνο 7 από τις δηλώσεις του ταιριάζουν με το ECR-R, και έχει δικές του νόρμες. Υπάρχουν και σύντομες εκδοχές του ίδιου του ECR-R, όπως μια ρωσική με 14 δηλώσεις (Chistopolskaya κ.ά., 2018), και άλλες σε διάφορες γλώσσες, η καθεμία με δικές της νόρμες και δικά της όρια.

Εμείς χρησιμοποιούμε ολόκληρο το ερωτηματολόγιο. Οι σύντομες εκδοχές λειτουργούν καλά σε μεγάλες έρευνες, όπου μετρούν οι μέσοι όροι των ομάδων, όμως για ένα μεμονωμένο άτομο δίνουν πιο χοντρική εκτίμηση και κρέμονται περισσότερο από κάθε απάντηση χωριστά. Τη μετάφραση και των 36 δηλώσεων στα ελληνικά την κάναμε εμείς, και κρατήσαμε την αρχική κλίμακα από 1 έως 7, ώστε τα αποτελέσματα να συγκρίνονται με τις νόρμες του Fraley. Στις δηλώσεις γράφουμε «το ταίρι μου», μια λέξη που δεν δείχνει φύλο.

Ερωτήσεις για το ECR-R

  1. Πού θα βρω το ECR-R σε PDF;
    Οι δηλώσεις, οι νόρμες και το κλειδί βαθμολόγησης βρίσκονται στη σελίδα του Fraley για το ερωτηματολόγιο, και ο σύνδεσμος είναι στις πηγές πιο κάτω. Χωρίς την άδεια των συγγραφέων, το ερωτηματολόγιο επιτρέπεται να χρησιμοποιείται μόνο σε μη εμπορική έρευνα. Αν θέλεις να το συμπληρώσεις και να δεις αμέσως τις τιμές σου με εκατοστημόρια, κάνε το τεστ μας.
  2. Μπορεί το ECR-R να απαντηθεί σε κλίμακα από 1 έως 5;
    Μπορεί, αλλά τότε οι νόρμες του Fraley δεν ισχύουν πια, γιατί συγκεντρώθηκαν σε κλίμακα από 1 έως 7. Ορισμένες μεταφράσεις, όπως η κορεατική, χρησιμοποιούν πέντε βαθμίδες και δικά τους όρια. Εμείς κρατήσαμε τις επτά βαθμίδες, ώστε οι τιμές σου να συγκρίνονται σωστά και ευθέως με τις νόρμες του Fraley.
  3. Υπάρχει το ECR-R στα ελληνικά και σε άλλες γλώσσες;
    Ναι. Έχει προσαρμοστεί σε πολλές γλώσσες, ανάμεσά τους και στα ελληνικά, συχνά σε συντομευμένη μορφή με δικές της νόρμες. Το τεστ μας βασίζεται στις αρχικές αγγλικές δηλώσεις και στις δικές μας μεταφράσεις στα ελληνικά και σε σειρά άλλων γλωσσών, ανεξάρτητες από τις δημοσιευμένες προσαρμογές. Όλες κρατούν την αρχική κλίμακα των επτά βαθμίδων, ώστε κάθε γλώσσα να συγκρίνεται με τις νόρμες του Fraley.
  4. Είναι το ίδιο τεστ με αυτό στον ιστότοπο του Chris Fraley;
    Οι δηλώσεις, στη δική μας ελληνική μετάφραση, και το κλειδί είναι τα ίδια, αφού πρόκειται για το ECR-R. Όμως το ECRtest δεν συνδέεται με τους συγγραφείς του ερωτηματολογίου. Ο Fraley έχει δικό του ερευνητικό τεστ στον ιστότοπο του πανεπιστημίου, ενώ εμείς βαθμολογούμε τις απαντήσεις με το δημοσιευμένο κλειδί και τις νόρμες και προσθέτουμε τον χάρτη των σχέσεών σου, εκατοστημόρια και γραπτές περιγραφές.

Πηγές (11)

  1. Brennan K. A., Clark C. L., Shaver P. R. (1998). Self-report measurement of adult attachment: An integrative overview. In J. A. Simpson, W. S. Rholes (Eds.), Attachment theory and close relationships (pp. 46-76). New York: Guilford Press.
  2. Fraley R. C., Waller N. G., Brennan K. A. (2000). An item response theory analysis of self-report measures of adult attachment. Journal of Personality and Social Psychology, 78(2), 350-365.
  3. Schmitt D. P., Alcalay L., Allensworth M., et al. (2004). Patterns and universals of adult romantic attachment across 62 cultural regions. Journal of Cross-Cultural Psychology, 35(4), 367-402.
  4. Sibley C. G., Liu J. H. (2004). Short-term temporal stability and factor structure of the revised experiences in close relationships (ECR-R) measure of adult attachment. Personality and Individual Differences, 36(4), 969-975.
  5. Sibley C. G., Fischer R., Liu J. H. (2005). Reliability and validity of the revised Experiences in Close Relationships (ECR-R) self-report measure of adult romantic attachment. Personality and Social Psychology Bulletin, 31(11), 1524-1536.
  6. Roisman G. I., Holland A., Fortuna K., et al. (2007). The Adult Attachment Interview and self-reports of attachment style: An empirical rapprochement. Journal of Personality and Social Psychology, 92(4), 678-697.
  7. Wei M., Russell D. W., Mallinckrodt B., Vogel D. L. (2007). The Experiences in Close Relationship Scale (ECR)-Short Form: Reliability, validity, and factor structure. Journal of Personality Assessment, 88(2), 187-204.
  8. Fraley R. C., Heffernan M. E., Vicary A. M., Brumbaugh C. C. (2011). The Experiences in Close Relationships - Relationship Structures Questionnaire. Psychological Assessment, 23(3), 615-625.
  9. Fraley R. C., Hudson N. W., Heffernan M. E., Segal N. (2015). Are adult attachment styles categorical or dimensional? A taxometric analysis of general and relationship-specific attachment orientations. Journal of Personality and Social Psychology, 109(2), 354-368.
  10. Chistopolskaya K. A., et al. (2018). Adaptation on a Russian sample of the short version of the Experiences in Close Relationships-Revised questionnaire. Psikhologicheskii Zhurnal, 39(5), 87-98.
  11. Fraley R. C. (n.d.). Experiences in Close Relationships-Revised (ECR-R) Questionnaire. University of Illinois at Urbana-Champaign.

Έλεγχος: 5 Οκτωβρίου 2026

Συμπλήρωσε το ερωτηματολόγιο και βρες τη θέση σου στον χάρτη των δύο αξόνων.

Κάνε το τεστ