Μετάβαση στο περιεχόμενο
ECRtest

Αποδιοργανωμένη προσκόλληση: λαχτάρα για εγγύτητα και φόβος μαζί

Με φοβικό-αποφευκτικό στυλ προσκόλλησης (λέγεται συχνά αποδιοργανωμένο) την εγγύτητα τη χρειάζεσαι και τη φοβάσαι μαζί: από μακριά ανησυχείς μήπως σε ξεχάσουν, από κοντά φοβάσαι να ανοιχτείς και να πληγωθείς. Στον χάρτη αυτή είναι η περιοχή όπου είναι υψηλά τόσο το άγχος στις κοντινές σχέσεις όσο και η αποφυγή της εγγύτητας.

Από τη συντακτική ομάδα του ECRtest · Ενημέρωση: 16 Νοεμβρίου 2026 · 12 λεπτά ανάγνωσης

Η ουσία

  • Στον χάρτη, και οι δύο άξονες βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο στις νόρμες του Fraley.
  • Είναι συχνός συνδυασμός: περίπου το 31% των αποτελεσμάτων, σχεδόν ένα στα τρία.
  • Δεν είναι διάγνωση ούτε απόδειξη τραύματος: περιγράφει πώς κινείσαι στις κοντινές σχέσεις.
  • Και οι δύο άξονες αλλάζουν: με ήρεμες, αξιόπιστες σχέσεις χαμηλώνουν σιγά σιγά με τον καιρό.
ΑγχώδεςΦοβικό-αποφευκτικόΑσφαλέςΑποφευκτικό

Ανησυχία, απόσταση ή και τα δύο;

Θα δεις τα επίπεδά σου στους δύο άξονες και πώς αλλάζουν με διαφορετικούς ανθρώπους.

Κάνε το τεστ
  • 72 δηλώσεις
  • 10-15 λεπτά
  • χωρίς εγγραφή
P1

Σημάδια ότι έχεις φοβικό-αποφευκτικό στυλ

Τα σημάδια του φοβικού-αποφευκτικού στυλ μοιάζουν συνήθως με ταλάντευση: ένα βήμα προς κάποιον και μετά ένα βήμα πίσω. Αν αναγνωρίσεις τον εαυτό σου παρακάτω, δες το ως αφορμή να κοιτάξεις πιο προσεκτικά, όχι ως ετυμηγορία: το τεστ δείχνει το μοτίβο με περισσότερη ακρίβεια.

  1. Ακυρώνεις ό,τι λαχταρούσες. Μια εβδομάδα περιμένεις με χαρά να δεις ένα κοντινό σου πρόσωπο, και το προηγούμενο βράδυ βρίσκεις λόγο να αναβάλεις τη συνάντηση. Δεν είναι αδιαφορία: όσο πλησιάζει η μέρα, τόσο δυναμώνει ο φόβος ότι από κοντά θα απογοητευτεί από σένα.

  2. Τα καλά λόγια σού γεννούν υποψίες. Όταν σε επαινούν ή σου λένε πόσο μετράς για εκείνους, αμέσως σκέφτεσαι ότι κάτι κρύβεται ή ότι δεν θα κρατήσει. Είναι ένας τρόπος να προετοιμαστείς για την απογοήτευση, ώστε να μη σε αιφνιδιάσει.

  3. Η σιωπή ξυπνά τις χειρότερες σκέψεις. Δύο ώρες χωρίς απάντηση από ένα κοντινό σου πρόσωπο, και έχεις ήδη μια ιστορία για το γιατί σε βαρέθηκε. Μετά έρχεται μια ζεστή απάντηση και, αντί για ανακούφιση, θέλεις να τραβηχτείς: η ανησυχία γίνεται επιφυλακτικότητα.

  4. Φεύγεις πριν σε αφήσουν. Όταν μια σχέση μοιάζει να τελειώνει, νιώθεις την παρόρμηση να βάλεις εσύ πρώτα τέλος. Έτσι ο πόνος μένει υπό τον έλεγχό σου, αν και αργότερα συχνά φαίνεται ότι η απειλή υπήρχε μόνο στις προσδοκίες σου.

  5. Η βοήθεια μοιάζει διπλό ρίσκο. Χρειάζεσαι στήριξη, αλλά το να τη ζητήσεις μοιάζει με στοίχημα: ίσως σου πουν όχι, κι αν πουν ναι, θα χρωστάς και θα σε δουν από κοντά. Η σιωπή φαίνεται πιο εύκολη, και μετά πονάς που κανείς δεν το μάντεψε.

  6. Οι καβγάδες σε πάνε στα άκρα. Τη μία ώρα θέλεις να τα διορθώσεις όλα αμέσως, την άλλη να εξαφανιστείς και να μη μιλάς σε κανέναν. Και οι δύο αντιδράσεις είναι αληθινές: σε νοιάζει ταυτόχρονα να κρατήσεις τον δεσμό και να προστατέψεις τον εαυτό σου.

  7. Ανησυχία και με παρέα και χωρίς. Όταν δεν έχεις κανέναν γύρω σου, σου λείπουν οι άνθρωποι. Μόλις όμως έρθουν κοντά, θέλεις να κρυφτείς. Δεν σου φέρνει πραγματική ξεκούραση ούτε η απομόνωση ούτε η εγγύτητα, και αυτό σε εξαντλεί περισσότερο απ’ ό,τι το καθένα χωριστά.

P2

Γιατί η εγγύτητα σε τραβά και σε τρομάζει

Σε αυτό το στυλ λειτουργούν δύο συναγερμοί που συνήθως δουλεύουν χωριστά. Ο ένας προσέχει μήπως ένα αγαπημένο πρόσωπο απομακρυνθεί και χτυπά με την παραμικρή ένδειξη. Ο άλλος προσέχει μήπως η εγγύτητα γίνει υπερβολική και τότε κλείνει τις πόρτες (Mikulincer και Shaver, 2003). Όταν είναι ενεργοί και οι δύο, βρίσκεσαι στη μέση.

Η ψυχολόγος Kim Bartholomew περιέγραψε αυτό το μοτίβο ως συνδυασμό δύο προσδοκιών: «Είναι δύσκολο να με αγαπήσουν» και «Οι άλλοι μπορεί να με πληγώσουν ή να με απορρίψουν» (Bartholomew, 1990). Η επιθυμία για εγγύτητα είναι ειλικρινής, όμως ο φόβος για όσα μπορεί να φέρει είναι πιο δυνατός, και έτσι η επιθυμία σκαλώνει ξανά και ξανά.

Από έξω μπορεί να μοιάζει με ασυνέπεια: ζεστασιά τη μία μέρα, ψυχρότητα την άλλη. Για σένα όμως είναι πιο συχνά κούραση από το να διαλέγεις συνεχώς ανάμεσα σε δύο φόβους. Καμία από τις δύο αντιδράσεις δεν είναι παιχνίδι ή χειραγώγηση. Και οι δύο ενεργοποιούνται από μόνες τους, πιο γρήγορα απ’ ό,τι προλαβαίνεις να σκεφτείς.

Το πρώτο βήμα λοιπόν δεν είναι να νικήσεις τη μία πλευρά. Βοηθά περισσότερο να προσέξεις ποια μιλά αυτή τη στιγμή και, αντί να τσακωθείς μαζί της, να δώσεις τον λόγο και στην άλλη. Και οι δύο θέλουν το καλό σου: η μία προστατεύει τον δεσμό, η άλλη εσένα.

P3

Από πού έρχεται η αποδιοργανωμένη προσκόλληση

Η λέξη «αποδιοργανωμένο» προέρχεται από την έρευνα με βρέφη. Στη γνωστή πειραματική διαδικασία της «Ξένης Κατάστασης» ορισμένα μικρά παιδιά φέρονταν αντιφατικά: πλησίαζαν τη μητέρα τους με το κεφάλι γυρισμένο αλλού ή πάγωναν στη μέση της κίνησης (Main και Solomon, 1990). Το φοβικό-αποφευκτικό στυλ των ενηλίκων (στα αγγλικά «fearful avoidant») περιγράφηκε αργότερα και με άλλον τρόπο, μέσα από το πώς οι ίδιοι οι άνθρωποι περιγράφουν τις σχέσεις τους (Bartholomew και Horowitz, 1991). Έτσι, ένα ερωτηματολόγιο σαν το δικό μας μετρά κάτι συγγενικό, όχι το ίδιο.

Κάθε ιστορία έχει τις δικές της αιτίες. Θεωρητικά, το μοτίβο συνδέεται με εμπειρίες όπου η εγγύτητα χρειαζόταν, αλλά δεν έδινε ασφάλεια: οι μεγάλοι που φρόντιζαν το παιδί ήταν άλλοτε ζεστοί και άλλοτε σκληροί ή απρόσιτοι. Οι συναισθηματικά δύσκολες παιδικές ηλικίες πράγματι συνδέονται με λιγότερο ασφαλές στυλ προσκόλλησης στην ενήλικη ζωή (Riggs, 2010), όμως αυτό είναι συσχέτιση, όχι κανόνας, και άνθρωποι με παρόμοιο παρελθόν καταλήγουν σε διαφορετικά στυλ. Δεν ψάχνουμε να κατηγορήσουμε τους γονείς: πολλοί πάλευαν με σοβαρές δικές τους δυσκολίες και έκαναν ό,τι μπορούσαν.

Μετράει και η ιδιοσυγκρασία, όπως και η ενήλικη ζωή: ένας επώδυνος χωρισμός, μια προδοσία, μια μακρά σχέση χωρίς αίσθηση ασφάλειας. Η πρώιμη εμπειρία δεν σφραγίζει τη μοίρα σου. Όσα συμβαίνουν στη βρεφική ηλικία προβλέπουν μόνο μέτρια το στυλ προσκόλλησης στην ενήλικη ζωή (Pinquart κ.ά., 2013), και τα στυλ συνεχίζουν να αλλάζουν σε όλη τη διάρκεια της ζωής (Fraley και Roisman, 2019). Το τεστ δεν ψάχνει αιτίες στο παρελθόν σου και δεν κάνει διαγνώσεις: δείχνει πώς είναι σήμερα η σχέση σου με την εγγύτητα.

P4

Δυνατά σημεία

Η ζωή ανάμεσα σε δύο φόβους είναι δύσκολη, αλλά χτίζει γνωρίσματα που εκτιμούν οι άνθρωποι που είναι κοντά σου. Και μένουν δικά σου καθώς οι ταλαντεύσεις ηρεμούν.

  • Παίρνεις τις σχέσεις στα σοβαρά

    Δεν αντιμετωπίζεις την εγγύτητα επιπόλαια. Όταν αποφασίζεις να ανοιχτείς, από πίσω υπάρχει αληθινό συναίσθημα, και οι άνθρωποι που είναι κοντά σου το νιώθουν, ακόμη κι όταν φοβάσαι.

  • Διαβάζεις καλά τους ανθρώπους

    Πιάνεις γρήγορα πότε αλλάζει η διάθεση κάποιου: ένα τρέμουλο στη φωνή, κούραση, πίκρα. Αυτή η προσοχή γεννήθηκε από την επιφυλακτικότητα, αλλά σε φιλίες και σε επαγγέλματα με κόσμο γίνεται πραγματική δεξιότητα.

  • Κατανόηση για τους φόβους των άλλων

    Ξέρεις από πρώτο χέρι πώς είναι να φοβάσαι την εγγύτητα, γι’ αυτό δεν πιέζεις τους άλλους ούτε γελάς με την επιφυλακτικότητά τους. Κοντά σου οι άλλοι βρίσκουν το θάρρος να ανοιχτούν, λίγο λίγο.

  • Το θάρρος να επιστρέφεις

    Κάθε φορά που κάνεις ένα βήμα προς κάποιον ύστερα από ένα βήμα πίσω, πηγαίνεις κόντρα στον ίδιο σου τον φόβο. Αυτό θέλει ένα θάρρος που από έξω συχνά δεν φαίνεται.

P5

Με το ταίρι σου, με φίλους και με την οικογένεια

Σε μια ερωτική σχέση αυτό το στυλ φαίνεται πιο καθαρά: εκεί η εγγύτητα είναι πιο έντονη, άρα και οι δύο συναγερμοί χτυπούν πιο συχνά. Από εκεί έρχεται το γνώριμο «έλα κοντά, φύγε μακριά», που κουράζει και τις δύο πλευρές. Βοηθούν η προβλεψιμότητα και τα απλά λόγια: όταν μια παύση λέγεται ανοιχτά, το ταίρι σου ξέρει τι σημαίνει, αντί να το μαντεύει.

Στη φιλία τα πράγματα είναι συχνά πιο ήπια. Μια φιλία σπάνια απαιτεί συνεχή παρουσία, οπότε η απόσταση αντέχεται πιο εύκολα και η ανησυχία έχει λιγότερες αφορμές. Παρ’ όλα αυτά, η πίκρα για ένα μήνυμα χωρίς απάντηση και η ανάγκη να εξαφανιστείς όταν μια φιλία γίνεται πολύ στενή μπορεί να σου είναι γνώριμες.

Τα επίπεδα της ανησυχίας και της απόστασης μπορεί να είναι διαφορετικά σε κάθε σχέση (Fraley κ.ά., 2011). Το τεστ λοιπόν εξετάζει ξεχωριστά τέσσερις σχέσεις: με το ταίρι σου, με τη μητέρα σου, με τον πατέρα σου και την πιο στενή σου φιλία. Πολλές φορές το φοβικό-αποφευκτικό μοτίβο φαίνεται μόνο σε μία από αυτές, ας πούμε με το ταίρι σου, ενώ η πιο στενή σου φιλία είναι κοντά στο ασφαλές στυλ. Αυτό σημαίνει ότι ξέρεις ήδη πώς είναι η ήρεμη εγγύτητα και μπορείς να χτίσεις πάνω της.

P6

Σε τι διαφέρει από το αποφευκτικό και το αγχώδες στυλ

Αυτό το στυλ, που συχνά λέγεται αποδιοργανωμένο, μπερδεύεται εύκολα με το αποφευκτικό και με το αγχώδες στυλ (λέγεται και αμφιθυμικό).

Αποφευκτικό στυλ
Με αποφευκτικό στυλ η απόσταση έρχεται εύκολα: το άγχος στις κοντινές σχέσεις είναι χαμηλό, και η μοναχικότητα δεν τρομάζει. Με φοβικό-αποφευκτικό στυλ η απομάκρυνση δεν φέρνει ανακούφιση, γιατί μόλις βρεθείς μακριά αρχίζεις να ανησυχείς μήπως σε ξεχάσουν. Στο πρώτο η απόσταση κρατιέται ήρεμα, στο δεύτερο υπάρχει ταλάντευση ανάμεσα στην εγγύτητα και την υποχώρηση.
Αγχώδες στυλ
Με αγχώδες στυλ η αποφυγή είναι χαμηλή: κινείσαι προς την εγγύτητα με όλη σου την καρδιά και βρίσκεις παρηγοριά σε αυτήν. Το φοβικό-αποφευκτικό στυλ έχει τον ίδιο φόβο της απώλειας, όμως η ίδια η εγγύτητα μοιάζει με ρίσκο, και μόλις έρθει, συχνά θέλεις να τραβηχτείς. Στο αγχώδες στυλ η εγγύτητα φέρνει ηρεμία, στο φοβικό-αποφευκτικό φέρνει ηρεμία και ταυτόχρονα συναγερμό.
Αποδιοργανωμένη προσκόλληση
Στην έρευνα δεν είναι το ίδιο πράγμα. Το «αποδιοργανωμένο» μοτίβο οι ερευνητές το παρατηρούν σε βρέφη ή το εντοπίζουν μέσα από δομημένη συνέντευξη. Το φοβικό-αποφευκτικό στυλ μετριέται με ερωτηματολόγια, και οι δύο μέθοδοι σχεδόν δεν επικαλύπτονται (Roisman κ.ά., 2007). Το τεστ δείχνει το σημείο σου στους δύο άξονες, όχι «αποδιοργάνωση».
Διαταραχή προσκόλλησης
Η αντιδραστική διαταραχή προσκόλλησης είναι κλινική κατάσταση της παιδικής ηλικίας: ύστερα από σοβαρή παραμέληση, ένα παιδί σπάνια ζητά παρηγοριά από τους μεγάλους (APA, 2013). Το στυλ προσκόλλησης ενός ενήλικα περιγράφει πώς χειρίζεται την εγγύτητα, δεν είναι ασθένεια, και κανένα τεστ στο διαδίκτυο δεν μπορεί να εντοπίσει καμία διαταραχή.
  1. Πρόσεξε την ταλάντευσηΠιάσε τη στιγμή που σε τραβά προς κάποιον και τη στιγμή που σε τραβά μακριά, και τι έγινε λίγο πριν. Χωρίς κρίση, μόνο παρατήρηση.
  2. Πες τον φόβο σουΠες σε ένα κοντινό σου πρόσωπο μία φράση για το τι συμβαίνει: «Φοβάμαι αυτή τη στιγμή, αλλά δεν φεύγω». Μια παύση με εξήγηση πονά λιγότερο από μια σιωπηλή έξοδο.
  3. Εγγύτητα χωρίς πληγήΆφησε έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι να είναι δίπλα σου σε μια δύσκολη στιγμή και πρόσεξε ότι δεν έγινε τίποτα κακό. Τέτοιες εμπειρίες ξαναγράφουν σιγά σιγά τις προσδοκίες σου.
  4. Η ομίχλη διαλύεταιΗ ανησυχία και η ανάγκη να τραβηχτείς έρχονται ακόμη, αλλά πιο σιγανά και πιο αραιά. Προλαβαίνεις να τις προσέξεις και να αποφασίσεις τι χρειάζεσαι αυτή τη στιγμή.
P7

Αλλάζει με τον καιρό η αποδιοργανωμένη προσκόλληση;

Ναι. Το στυλ σου έχει αρκετή σταθερότητα, ωστόσο αλλάζει σταδιακά. Οι ήρεμες, προβλέψιμες σχέσεις χαμηλώνουν το άγχος όταν χτίζουν τη σιγουριά σου και χαμηλώνουν την αποφυγή όταν η στήριξη σε κάποιον αποδεικνύεται ασφαλής (Arriaga κ.ά., 2018). Το φοβικό-αποφευκτικό στυλ χρειάζεται και τα δύο, οπότε ο δρόμος μπορεί να είναι μακρύτερος, αλλά τα βήματα είναι τα ίδια.

Πολλοί βρίσκουν βοήθεια στην ψυχοθεραπεία: είναι ένας ασφαλής χώρος για να δοκιμάσεις ό,τι στην καθημερινή ζωή μοιάζει πολύ τρομακτικό, δηλαδή να πλησιάσεις έναν άνθρωπο χωρίς να τιμωρηθείς γι’ αυτό. Είναι ένα εφόδιο, όχι υποχρέωση, και η σωστή στιγμή είναι όταν νιώσεις ότι μπορείς. Αν το παρελθόν πονά όταν το ξανασκέφτεσαι, μαζί με έναν ψυχολόγο ή ψυχίατρο μπορείς να το πλησιάσεις προσεκτικά και χωρίς βιασύνη.

Ο στόχος δεν είναι να σταματήσεις εντελώς να φοβάσαι. Είναι ο φόβος να πάψει να αποφασίζει για σένα. Σε έξι μήνες μπορείς να ξανακάνεις το τεστ και να συγκρίνεις τα δύο σημεία. Τα ορόσημα στον δρόμο συνήθως μοιάζουν κάπως έτσι.

P8

Συχνές ερωτήσεις

  1. Το φοβικό-αποφευκτικό στυλ δείχνει ότι κάτι βαρύ έγινε στο παρελθόν μου;
    Όχι απαραίτητα. Οι συναισθηματικά δύσκολες παιδικές ηλικίες συνδέονται με λιγότερο ασφαλές στυλ προσκόλλησης (Riggs, 2010), όμως η σύνδεση δεν είναι ευθεία: ένα στυλ το διαμορφώνουν πολλές συνθήκες και δεν μπορεί να σου πει τι συνέβη στο παρελθόν σου. Το τεστ δεν αξιολογεί τραύμα. Αν το παρελθόν σου πονά ακόμη, αξίζει να το συζητήσεις με έναν ψυχολόγο ή ψυχίατρο και όχι με ένα ερωτηματολόγιο.
  2. Πώς φαίνεται το φοβικό-αποφευκτικό στυλ στον έρωτα;
    Τις περισσότερες φορές σαν ταλάντευση: έντονη έλξη στην αρχή, ανησυχία όταν το ταίρι σου μοιάζει να απομακρύνεται και ανάγκη για υποχώρηση όταν τα πράγματα σοβαρεύουν. Τα συναισθήματα είναι αληθινά, απλώς ο φόβος τα διακόπτει συνεχώς, και αντί για μια ευθεία ερώτηση μπορεί να έρθουν δοκιμασίες για το αν η σχέση θα αντέξει. Περισσότερα για τις δοκιμασίες και το «πλησίασε, απομακρύνσου» σε ένα ζευγάρι.
  3. Το φύλο επηρεάζει πώς φαίνεται το φοβικό-αποφευκτικό στυλ;
    Τα δεδομένα δεν δείχνουν σαφή διαφορά. Στις νόρμες του Fraley η εικόνα είναι σχεδόν ίδια για τα δύο φύλα και στους δύο άξονες, και μια μετα-ανάλυση βρίσκει μικρές διαφορές προς αντίθετες κατευθύνσεις: οι γυναίκες λίγο ψηλότερα στο άγχος, οι άνδρες στην αποφυγή (Del Giudice, 2011). Το πώς φαίνεται το στυλ εξαρτάται περισσότερο από τον άνθρωπο παρά από το φύλο.
  4. Πόσο ακριβώς εντοπίζει το τεστ το φοβικό-αποφευκτικό στυλ;
    Ξεχωριστό τεστ δεν χρειάζεται: το ερωτηματολόγιό μας μετρά τους δύο άξονες μέσα από τις 36 δηλώσεις του ECR-R και βάζει το αποτέλεσμά σου δίπλα στις νόρμες του Fraley (πάνω από 17.000 άτομα). Κάθε ερωτηματολόγιο έχει κάποιο σφάλμα μέτρησης, γι’ αυτό κοντά στο όριο ανάμεσα σε δύο στυλ εμφανίζονται στο αποτέλεσμα και τα γειτονικά. Τα σημάδια δίνουν μια ένδειξη, την ακρίβεια τη φέρνει η σύγκριση με τους άλλους.
  5. Πώς καταλαβαίνω αν το ταίρι μου έχει αυτό το στυλ;
    Από έξω δεν μπορείς να το καταλάβεις με σιγουριά: οι ίδιες ταλαντεύσεις μπορεί να έρχονται από στρες, πληγή ή αβεβαιότητα στην ίδια τη σχέση. Το τεστ αφορά το άτομο που απαντά, οπότε κανείς δεν μπορεί να το κάνει για λογαριασμό άλλου. Αν υπάρχει περιέργεια, μπορεί να το κάνει η κάθε πλευρά, και μετά η κουβέντα για όσα ταίριαξαν και όσα ξάφνιασαν έχει πολύ υλικό.
  6. Γίνεται να ανησυχώ και να κρατώ απόσταση την ίδια στιγμή;
    Ναι, και αυτό ακριβώς περιγράφει το φοβικό-αποφευκτικό στυλ, που κάποιοι το λένε και αγχώδες-αποφευκτικό: και οι δύο άξονες είναι πάνω από τον μέσο όρο, και οι δύο τάσεις δρουν μέσα στον ίδιο άνθρωπο. Το μοτίβο εξαρτάται και από τη σχέση: με το ταίρι σου μπορεί να βγαίνει το φοβικό-αποφευκτικό στυλ και στην πιο στενή σου φιλία ένα στυλ κοντά στο ασφαλές. Το τεστ δείχνει κάθε σχέση χωριστά.
P9

Τα άλλα στυλ

P10

Πηγές (12)

  1. Bartholomew K. (1990). Avoidance of intimacy: An attachment perspective. Journal of Social and Personal Relationships, 7(2), 147-178.
  2. Main M., Solomon J. (1990). Procedures for identifying infants as disorganized/disoriented during the Ainsworth Strange Situation. In M. T. Greenberg, D. Cicchetti, E. M. Cummings (Eds.), Attachment in the preschool years: Theory, research, and intervention (pp. 121-160). Chicago: University of Chicago Press.
  3. Bartholomew K., Horowitz L. M. (1991). Attachment styles among young adults: A test of a four-category model. Journal of Personality and Social Psychology, 61(2), 226-244.
  4. Mikulincer M., Shaver P. R. (2003). The attachment behavioral system in adulthood: Activation, psychodynamics, and interpersonal processes. Advances in Experimental Social Psychology, 35, 53-152.
  5. Roisman G. I., Holland A., Fortuna K., Fraley R. C., Clausell E., Clarke A. (2007). The Adult Attachment Interview and self-reports of attachment style: An empirical rapprochement. Journal of Personality and Social Psychology, 92(4), 678-697.
  6. Riggs S. A. (2010). Childhood emotional abuse and the attachment system across the life cycle: What theory and research tell us. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 19(1), 5-51.
  7. Del Giudice M. (2011). Sex differences in romantic attachment: A meta-analysis. Personality and Social Psychology Bulletin, 37(2), 193-214.
  8. Fraley R. C., Heffernan M. E., Vicary A. M., Brumbaugh C. C. (2011). The Experiences in Close Relationships - Relationship Structures Questionnaire. Psychological Assessment, 23(3), 615-625.
  9. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
  10. Pinquart M., Feußner C., Ahnert L. (2013). Meta-analytic evidence for stability in attachments from infancy to early adulthood. Attachment & Human Development, 15(2), 189-218.
  11. Arriaga X. B., Kumashiro M., Simpson J. A., Overall N. C. (2018). Revising working models across time: Relationship situations that enhance attachment security. Personality and Social Psychology Review, 22(1), 71-96.
  12. Fraley R. C., Roisman G. I. (2019). The development of adult attachment styles: Four lessons. Current Opinion in Psychology, 25, 26-30.

Έλεγχος: 5 Οκτωβρίου 2026

Κάνε το τεστ για να δεις τους δύο άξονες και πού πέφτει το σημείο σου.

Κάνε το τεστ