ข้ามไปยังเนื้อหา
ECRtest

คู่ที่มีความผูกพันแบบหลีกเลี่ยงและการเว้นพื้นที่

คนที่มีความผูกพันแบบหลีกเลี่ยง (avoidant) มักรักษาอิสระและให้ค่ากับการได้อยู่ลำพัง คนรักบางคนมองการเว้นระยะว่าเป็นการให้เกียรติ อีกคนอาจรู้สึกว่าคนรักไม่อยากให้เข้าใกล้ ดูว่าจังหวะความใกล้ชิดเปลี่ยนไปอย่างไรในสี่ตัวอย่างนี้

เขียนโดย กองบรรณาธิการ ECRtest · อัปเดต 21 พฤศจิกายน 2569 · ใช้เวลาอ่าน 1 นาที

สรุปสั้น ๆ

  • คนที่ได้คนละรูปแบบก็คบกันได้ วิธีดูแลกันสำคัญกว่าชื่อที่ได้
  • ในการทดลอง คนต่างรูปแบบมักเลือกคู่ที่ดูมั่นคงมากที่สุด
  • หากอีกฝ่ายอยากพูดและฟังคำยืนยันมาก การเถียงกันอาจยิ่งรับมือได้ยากขึ้น
  • บอกก่อนขอพัก แล้วทยอยเล่าเรื่องในใจเพื่อเพิ่มความสนิทตามจังหวะของตัวเอง

การจับคู่สี่แบบเมื่อฝ่ายหนึ่งมักเว้นระยะ

สี่ตัวอย่างนี้ช่วยให้ดูภาพของแต่ละคู่ ทุกคู่มีจังหวะที่เข้าหากันง่ายและจังหวะที่อาจติดขัด ชื่อที่ได้บอกเพียงบริเวณกว้าง ๆ ต้องดูด้วยว่าคะแนนความกังวลและการหลีกเลี่ยงของแต่ละคนอยู่ระดับไหน

ความผูกพันแบบหลีกเลี่ยงกับสี่คู่

มั่นคงหลีกเลี่ยง

สบายใจเมื่อมีเวลาส่วนตัว

การได้พักโดยไม่มีใครเร่งช่วยให้คนที่ให้ค่าอิสระค่อย ๆ เล่าเรื่องส่วนตัวในแบบของตน อีกมุมคือคนที่มักวางใจอาจคิดถึงการคุยกันลึก ๆ มากขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป ลองบอกตรง ๆ ถ้าอยากคุยเรื่องที่สำคัญต่อกันมากขึ้น ก่อนจะคุ้นชินกับการคุยกันแค่เรื่องทั่วไป

วิตกกังวลหลีกเลี่ยง

อยากคุยกับอยากพัก

พอเครียด คนหนึ่งพยายามชวนให้กลับมาใกล้ ส่วนอีกคนอยากถอยไปคิด ยิ่งออกแรงเข้าหาหรือถอยมากขึ้น อีกฝ่ายก็อาจยิ่งตอบในแบบเดิม คู่นี้จึงมักเหนื่อยสำหรับคนที่ชอบเว้นระยะ แม้คนที่กังวลจะช่วยเติมความอบอุ่นได้ ลองกำหนดว่าจะพักสิ้นสุดตอนไหนและทักกันสั้น ๆ ระหว่างวัน

หลีกเลี่ยงหลีกเลี่ยง

ต่างคนต่างมีพื้นที่

ทั้งสองฝ่ายให้เวลาอยู่คนเดียวและไม่ค่อยมีการทะเลาะกันแรง ๆ ส่วนที่มักมองไม่เห็นคือแต่ละคนเก็บเรื่องยากไว้กับตัวเอง เมื่อเวลาผ่านไปอาจห่างขึ้นโดยยังไม่ทันรู้ เรื่องนี้มีงานศึกษาคู่น้อยมาก จึงควรอ่านเป็นข้อสังเกตเกี่ยวกับสิ่งที่อาจเกิดขึ้น และลองเทียบกับชีวิตของตัวเอง

หลีกเลี่ยงกลัวและหลีกเลี่ยง

ถอยทั้งคู่แต่รู้สึกต่างกัน

เวลาตึงเครียด ต่างฝ่ายอาจถอย ฝ่ายที่ไวต่อความใกล้ชิดอาจกังวลเพิ่มว่ากำลังจะเสียความสัมพันธ์ การเงียบของอีกคนจึงดูเหมือนการจากลา แม้ไม่ค่อยเถียงเสียงดัง เรื่องในใจก็อาจค้างอยู่มาก ระหว่างพัก ฝ่ายที่มักถอยไปตั้งหลักอาจยืนยันกับคนที่กำลังใจเสียว่าจะติดต่อมาอีกครั้งเมื่อตั้งหลักได้

อีกมุมของการพึ่งตัวเองในชีวิตคู่

คนที่มี ความผูกพันแบบหลีกเลี่ยง มักใจเย็นเมื่อเกิดเรื่องฉุกละหุก และไว้ใจให้ช่วยจัดการเรื่องที่ต้องลงมือทำได้ เมื่อต้องแก้ปัญหาก็มักลงมือเองก่อน อีกฝ่ายจึงอาจมีอิสระมากขึ้นในชีวิตคู่ อาจไม่ต้องคอยอธิบายว่าแต่ละชั่วโมงทำอะไร หรือกังวลว่าอีกฝ่ายจะขอดูโทรศัพท์ คนที่ให้ค่ากับการมีพื้นที่และไม่ชอบให้ใครมาคอยดูจึงอาจชอบอยู่ด้วย

จังหวะแบบนี้อาจทำให้ต้องออกแรงมากขึ้นเมื่อต้องเข้าใกล้กัน เรื่องความรู้สึกถูกผัดออกไป คำขอให้ช่วยเกิดน้อย และเมื่อเจอเรื่องหนัก ความเคยชินแรกคือจัดการอยู่คนเดียว การวิเคราะห์อภิมานขนาดใหญ่พบว่า คะแนนการหลีกเลี่ยงเชื่อมโยงกับการได้ใกล้ชิดและช่วยเหลือกันน้อยลงมากกว่าคะแนนความกังวล (Li & Chan, 2012) ความลงตัวจึงขึ้นกับว่าค่อย ๆ สนิทในจังหวะที่ทั้งสองฝ่ายรับไหวหรือเปล่า และยอมปรับให้กันได้บ้างไหม

คนที่รู้สึกดึงดูดกับคนที่อยู่ด้วยแล้วสบายใจ

เมื่อนักวิจัยนำเสนอลักษณะคนรักสมมติให้ผู้เข้าร่วมพิจารณา คนรักสมมติแบบมั่นคงมักเป็นตัวเลือกอันดับแรก ไม่ว่าผู้เข้าร่วมเองจะมีรูปแบบใด (Chappell & Davis, 1998) งานทบทวนพบว่าคนที่รู้สึกไม่มั่นคงเลือกหลากหลายกว่านั้น (Holmes & Johnson, 2009) ส่วนข้อมูลของคู่ที่ทั้งสองฝ่ายมักเว้นระยะยังน้อยมาก งานติดตาม 354 คู่ไม่เจอคู่ลักษณะนี้ในกลุ่มตัวอย่าง (Kirkpatrick & Davis, 1994) และในการทดลองด้วยความสัมพันธ์สมมติ ผู้เข้าร่วมมองคู่ที่ทั้งสองเลี่ยงการใกล้ชิดในแง่ดีน้อยกว่าแบบอื่น (Pietromonaco & Carnelley, 1994)

งานสังเกตพบว่า คำขอที่พูดนุ่มนวลและให้ผู้รับเลือกเองได้สัมพันธ์กับการโกรธและถอยที่น้อยลงในฝ่ายที่มักเลี่ยงความสนิท (Overall et al., 2013) ในเวลาเดียวกัน คู่ที่ทั้งสองฝ่ายมั่นคงมักมีผลโดยเฉลี่ยดีกว่าเมื่อเทียบกับกลุ่มที่มีความไม่มั่นคงในคนหนึ่งหรือทั้งสองคน (Senchak & Leonard, 1992) ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เห็นว่าแต่ละฝ่ายมีส่วนผ่อนการถอยหรือการคิดกังวลของคนรักได้ ประโยชน์มาจากวิธีที่ใช้กับอีกฝ่ายในสถานการณ์นั้น (Simpson & Overall, 2014)

เวลาไหนที่ความใกล้ชิดกลายเป็นแรงกดดัน

เวลาโต้เถียงกัน คนที่ชอบมีพื้นที่มักอยากถอยไปไตร่ตรองลำพัง ขณะที่คนรักอาจอยากคุยทันที ความเงียบอาจถูกมองว่าใช้ลงโทษหรือแสดงความเฉยชา ทั้งที่การหยุดมักช่วยให้ไม่เผลอพูดจนอีกฝ่ายเจ็บและให้เวลากลับมาคิดได้ ถ้ามีคนเข้าหาแล้วเร่งต่อ การถอยอาจนานขึ้น และทั้งสองคนกลับมาเถียงเรื่องเดิมอีกครั้ง

อีกช่วงที่รับมือยากคือเมื่อความสัมพันธ์กำลังสนิทขึ้น เช่น วางแผนย้ายมาอยู่ด้วยกัน จัดบ้าน หรือพูดถึงอนาคต ยิ่งใกล้ก็อาจยิ่งรู้สึกอยากถอย สำหรับคนรัก การเปลี่ยนท่าทีในจังหวะที่ทุกอย่างดูดีอาจดูเหมือนเริ่มห่างเหิน ทั้งที่ความรู้สึกอาจยังเหมือนเดิม การบอกว่าอยากได้เวลาคิดเพิ่มและจะพร้อมพูดถึงเรื่องนี้เมื่อไรช่วยลดข้อสงสัยได้

ขอเวลาส่วนตัวและนัดคุยต่อให้ชัด

  1. ฝ่ายที่ชอบเว้นระยะ. บอกก่อนออกไปตั้งหลัก เช่น “ขอพักถึงสองทุ่ม แล้วคุยต่อให้จบดีไหม” ลองเล่าปัญหาตั้งแต่ยังคิดไม่ออกว่าจะจัดการอย่างไร หรือขอให้ช่วยเรื่องเล็กแม้ทำเองพอไหว อีกฝ่ายจะได้รับรู้ว่ามีส่วนช่วยได้ ถึงเวลาที่นัดไว้จึงกลับมาคุยกัน

  2. คนรักของฝ่ายที่เว้นระยะ. ขอสิ่งที่ต้องการด้วยคำพูดเฉพาะเจาะจงและน้ำเสียงสงบ ให้เวลาอีกฝ่ายพักจนถึงที่นัด และสังเกตสิ่งที่อีกฝ่ายลงมือทำให้ การซ่อมก๊อกน้ำให้หรือไปรับที่สถานีก็อาจสื่อได้ว่ารัก แม้จะยังพูดถึงความรู้สึกได้ไม่คล่อง

รูปแบบความผูกพันปรับได้ แบบจำลองหนึ่งเสนอว่าการหลีกเลี่ยงลดลงเมื่อการพึ่งคนรักเริ่มให้ประสบการณ์ที่ดีและไม่น่ากังวล (Arriaga et al., 2018) ข้อนี้เป็นสมมติฐานที่ช่วยให้เข้าใจว่าทำไมผู้ที่เคยถอยง่ายจึงอาจสนิทกับคนรักได้สบายขึ้นหลังมีประสบการณ์ที่พอไว้วางใจได้ต่อเนื่องหลายปี อ่านต่อเรื่อง ความมั่นคงที่พัฒนาขึ้นภายหลัง

ข้อสงสัยเมื่อต้องแบ่งพื้นที่กับคนรัก

  1. คนรักแบบไหนอยู่ด้วยง่ายสำหรับฝ่ายที่ชอบมีพื้นที่
    จุดเริ่มบางแบบอาจคุยกันง่ายกว่า คนที่ค่อนข้างวางใจและรอได้มักช่วยให้การขอเวลาส่วนตัวทำได้โดยไม่ตึง ส่วนเมื่อคบกับคนที่กังวลง่าย การหาจังหวะให้พอดีอาจใช้แรงมากขึ้นขณะโต้เถียง สิ่งที่เปลี่ยนบรรยากาศได้คือการพักแล้วกลับมาตามคำบอก ซึ่งมีน้ำหนักกว่าชื่อของแต่ละรูปแบบ
  2. ถ้าชอบเว้นระยะเหมือนกันทั้งคู่จะเข้าหากันอย่างไร
    เวลาต่างฝ่ายต่างต้องการอิสระมักเข้าใจกันได้ดี จุดที่อาจพลาดคือไม่มีใครถามเรื่องยากเพราะคิดว่าอีกคนพอจัดการได้ ลองสร้างกิจวัตรเล็ก ๆ เช่น ทำอาหารด้วยกันโดยไม่ต้องคุยเรื่องหนัก และตกลงว่าเมื่อเจอปัญหาจะลองเอ่ยปากขอแรงกันก่อนจะต้องแบกคนเดียวจนเหนื่อย
  3. ทำไมฝ่ายที่ขอพื้นที่จึงมักติดขัดกับฝ่ายที่กังวล
    เมื่อเครียด ฝ่ายหนึ่งมักต้องการหยุดอยู่คนเดียว ส่วนอีกฝ่ายอยากคุยให้ชัด แต่ละปฏิกิริยาไปเพิ่มสิ่งที่อีกคนรับมือยากอยู่แล้ว การเถียงจึงวนซ้ำได้เร็ว เมื่อสังเกตเห็นลำดับนี้ ทั้งสองคนยังลองหยุดก่อนและตกลงวิธีใหม่ได้ อ่านฉากตัวอย่างและสิ่งที่อาจช่วยใน บทความเรื่องคู่ที่ฝ่ายหนึ่งกังวลและอีกฝ่ายขอถอย
  4. ถ้าอยากถอยแม้คบกันดีควรสังเกตอะไร
    ความอึดอัดเกิดได้แม้กำลังคบกันดี ลองบอกว่าต้องการเวลาอยู่ลำพังแค่ไหนและยังอยากพบหรือคุยกันเมื่อไร จะได้ไม่ต้องอาศัยความเงียบเพื่อรักษาพื้นที่ ถ้าอึดอัดต่อเนื่องจนใช้ชีวิตยาก ผู้ให้การบำบัดอาจชวนคุณสำรวจว่าความรู้สึกนี้เกี่ยวกับประสบการณ์ความใกล้ชิดที่ผ่านมา หรือสิ่งที่เกิดขึ้นกับคนรักในปัจจุบัน

ความเข้ากันได้จากมุมของอีกฝ่าย

งานวิจัยและเอกสารที่ใช้ (9)

  1. Arriaga X. B., Kumashiro M., Simpson J. A., Overall N. C. (2018). Revising working models across time: Relationship situations that enhance attachment security. Personality and Social Psychology Review, 22(1), 71-96.
  2. Chappell K. D., Davis K. E. (1998). Attachment, partner choice, and perception of romantic partners: An experimental test of the attachment-security hypothesis. Personal Relationships, 5(3), 327-342.
  3. Holmes B. M., Johnson K. R. (2009). Adult attachment and romantic partner preference: A review. Journal of Social and Personal Relationships, 26(6-7), 833-852.
  4. Kirkpatrick L. A., Davis K. E. (1994). Attachment style, gender, and relationship stability: A longitudinal analysis. Journal of Personality and Social Psychology, 66(3), 502-512.
  5. Li T., Chan D. K.-S. (2012). How anxious and avoidant attachment affect romantic relationship quality differently: A meta-analytic review. European Journal of Social Psychology, 42(4), 406-419.
  6. Overall N. C., Simpson J. A., Struthers H. (2013). Buffering attachment-related avoidance: Softening emotional and behavioral defenses during conflict discussions. Journal of Personality and Social Psychology, 104(5), 854-871.
  7. Pietromonaco P. R., Carnelley K. B. (1994). Gender and working models of attachment: Consequences for perceptions of self and romantic relationships. Personal Relationships, 1(1), 63-82.
  8. Senchak M., Leonard K. E. (1992). Attachment styles and marital adjustment among newlywed couples. Journal of Social and Personal Relationships, 9(1), 51-64.
  9. Simpson J. A., Overall N. C. (2014). Partner buffering of attachment insecurity. Current Directions in Psychological Science, 23(1), 54-59.

ตรวจสอบเมื่อ 9 ตุลาคม 2569

ทำแบบทดสอบเพื่อดูระดับการหลีกเลี่ยงของคุณ

เริ่มทำแบบทดสอบ